Wintertijd betekent dat de klok in de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 om 03.00 uur een uur teruggaat naar 02.00 uur. Vanaf dat moment geldt de standaardtijd, ook wel Midden-Europese Tijd (CET, UTC+1) genoemd. Zondag 25 oktober duurt daardoor 25 uur. De wintertijd loopt tot zondag 28 maart 2027, wanneer de zomertijd weer begint.
De trend komt door de klokverzetting dit weekend, waardoor veel mensen zoeken hoe laat het precies gebeurt. Daarnaast werd op vrijdag 23 oktober 2026 bekend dat de Europese Commissie een nieuw onderzoek start naar de impasse over afschaffing van zomer- en wintertijd. Ook het debat over de vraag of wintertijd of zomertijd beter bij ons ritme past, speelt mee.
Op zaterdag 24 oktober 2026 was de laatste ochtend met zomertijd, met zonsopkomst rond 08.20 uur. In de nacht van zaterdag op zondag gaat de klok om 03.00 uur een uur terug. Daarna geldt de standaardtijd, officieel CET (UTC+1). Op zondag 29 maart 2027 gaat de klok weer een uur vooruit naar zomertijd.
De klokverzetting is vastgelegd in de Europese Richtlijn 2000/84/EG en de Nederlandse Wet tot nadere regeling van de tijd. Nederland voerde de zomertijd in 1977 in om aan te sluiten bij buurlanden, en sinds 1980 is het Europees geregeld. Dit betekent dat de data en tijden in principe in de hele EU gelijk zijn. Lidstaten mogen hier niet zomaar van afwijken.
Het Europees Parlement stemde in maart 2019 in met afschaffing van de klokwissel. Sindsdien verschillen de lidstaten van mening over de vraag of er permanente zomertijd of permanente wintertijd moet komen. Een woordvoerder van de Europese Commissie noemde het dossier op 23 oktober 2026 'muurvast'. De Commissie doet nu aanvullend onderzoek naar scenario's, met resultaat verwacht eind 2026 en mogelijk een besluit begin 2027.
Voorstanders van wintertijd wijzen op de biologische klok en donkere ochtenden. Voorstanders van permanente zomertijd noemen langere lichte avonden en energiebesparing. In het debat gaat het vaak niet om 'wel of geen klokverzetting', maar om welke tijd permanent zou moeten worden. Beide kampen beroepen zich op slaaponderzoek en praktische argumenten.
Chronobiologen bestuderen hoe het lichaam reageert op licht en donker. Zij stellen dat de biologische klok het beste aansluit bij standaardtijd, onze huidige wintertijd. Bij permanente zomertijd zou het in Nederland 's winters maandenlang pas laat licht worden. Dat kan het natuurlijke slaap-waakritme verstoren.
VRT NWS meldt dat de wintertijd beter aansluit bij het natuurlijke slaap-waakritme dan de zomertijd. Nieuw Canadees onderzoek concludeert dat standaardtijd gezonder is dan permanente zomertijd, omdat die beter bij de biologische klok past. Donkere ochtenden worden in verband gebracht met slaapproblemen, vermoeidheid en op lange termijn meer risico op overgewicht, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten. Het gaat om associaties, niet om een gegarandeerd oorzakelijk verband.
Een latere zonsopgang kan winterdepressies verergeren, stellen onderzoekers. Rusland voerde in 2011 permanente zomertijd in en schafte die drie jaar later weer af na onvrede over donkere ochtenden. Dat voorbeeld laat zien dat een permanente keuze voor zomertijd praktische en mentale bezwaren kan oproepen. De precieze impact verschilt per persoon en per regio.
Chronobioloog Laura Kervezee (LUMC) zegt dat bij permanente zomertijd het in Nederland 's winters vier maanden lang pas na half negen licht zou worden. Bij de huidige wintertijd is het eerder licht. Dat verschil beïnvloedt hoe mensen zich 's ochtends voelen en hoe goed ze slapen. Deze schatting geldt specifiek voor de Nederlandse situatie.
Chronobioloog Marijke Gordijn (RUG) pleit voor twee uur terug naar Britse tijd (GMT), permanent. Volgens haar past Nederland geografisch beter in die tijdzone. Bij permanente zomertijd zou het 's winters pas tegen 10.00 uur licht worden. Ongeveer een kwart van de mensen heeft volgens haar fysieke klachten door de zomertijd.
Slaapexpert Inge Declercq zegt dat we 'ongeveer twee uur te vroeg' leven. Dat betekent dat onze sociale klok en de biologische klok uit elkaar kunnen lopen. De klokverzetting is één moment waarop dat verschil extra duidelijk wordt. Structurele aanpassingen vragen echter om een politieke keuze.
Kinderen kunnen extra gevoelig zijn voor het uurtje verschil. Slaapcoach Susanne Willekes adviseert vanaf zondag het ritme dagelijks met een kwartier te verschuiven. Dat geldt voor bedtijd, slaapjes én maaltijden. Meestal went het binnen een paar dagen, maar elk kind is anders.
Verschuif het slaapritme geleidelijk in plaats van in één keer. Houd vaste tijden aan voor opstaan, eten en naar bed gaan. Zorg 's ochtends voor daglicht, bijvoorbeeld door even naar buiten te gaan. Beperk schermen en fel licht in de avond.
Veel mensen merken weinig van het uurtje extra slaap in het weekend. Anderen hebben enkele dagen nodig om aan het nieuwe ritme te wennen. De klokverzetting kan ook invloed hebben op eetlust en concentratie. Bij aanhoudende klachten is het verstandig een arts te raadplegen.
Nederland voerde de zomertijd mede in na de oliecrisis van 1973, om energie te besparen. Later werd het een Europese afspraak om de tijden tussen landen gelijk te houden. Of zomertijd nog steeds veel energie bespaart, is onderwerp van discussie. De oorspronkelijke motivatie speelt nog mee in het publieke debat.
De wintertijd loopt tot zondag 28 maart 2027. Dan gaat de klok weer een uur vooruit naar zomertijd. Tot die tijd geldt CET (UTC+1) in Nederland. Een mogelijke Europese afschaffing zou pas na een besluit en overgangsperiode ingaan.
De Europese Commissie onderzoekt verschillende scenario's voor afschaffing van de klokwissel. Resultaten worden eind 2026 verwacht, wat een besluit begin 2027 mogelijk maakt. Lidstaten moeten het nog eens worden over permanente zomertijd of permanente wintertijd. Zolang dat niet gebeurt, blijft de huidige regeling van kracht.
Elk land heeft eigen geografische en economische belangen. Noordelijke landen hebben andere lichtomstandigheden dan zuidelijke. Een gezamenlijke keuze voor één tijdzone kan grote gevolgen hebben voor daglicht en werktijden. Daarom zit het dossier al jaren vast.
De wintertijd gaat in de nacht van 24 op 25 oktober 2026 in en duurt tot 28 maart 2027. Tegelijkertijd is er nieuw EU-onderzoek naar afschaffing van de klokwissel. Onderzoekers wijzen op de voordelen van standaardtijd voor het bioritme, terwijl het debat over een permanente keuze nog loopt. Voor dit weekend geldt vooral: de klok gaat een uur terug.
